Voorbereiding op de energietransitie – Het belang van Energiebeheer

Energiebeheer wordt de komende jaren een vaste waarde naast kwaliteits- en milieubeheer. Een Energiemanagementsysteem (EnMS) biedt immers een oplossing voor vaak voorkomende tekortkomingen bij bedrijven op vlak van energiebeheer:

  • Ontbreken van een energiebeleid en -strategie,
  • Geen Energie KPI’s (EnPI’s),
  • Ad hoc Investeringen in energie-efficiëntie door ontbreken van een energieplan,
  • Geen idee wat de totale energiekost is, wat de grootverbruikers zijn,
  • Geen notie over het verbruik per energievector of per afdeling,
  • Potentieel aan energiebesparing niet in kaart gebracht,
  • Geen opvolging van energiebesparende maatregelen,
  • Ontbreken van sub meters en geen monitoring …

De Carbon Trust organisatie heeft een nuttige tool ontwikkeld die u eenvoudig kunt invullen om een idee te krijgen waar uw organisatie vandaag staat op vlak van energiebeheer : Energy management self assessment.

Om energiebeheer gestructureerd aan te pakken kan u ISO 50001 implementeren. Deze ISO norm beschrijft een raamwerk om:

  • Een beleid te ontwikkelen voor een meer efficiënt gebruik van energie,
  • Doelstellingen vast te leggen in overeenstemming met het energiebeleid,
  • Gegevens te gebruiken om het energiegebruik en -verbruik beter te begrijpen en te verminderen,
  • Resultaten te meten en objectief te vergelijken,
  • Na te gaan of het energiebeleid effectief is,
  • De energieprestaties en -beheer continu te verbeteren.

Het Plan-Do-Check-Act model vergemakkelijkt bovendien de integratie met bestaande zorgsystemen zoals ISO9001 en ISO140001. Als u reeds een ISO14001 systeem heeft, is het mogelijk om ISO50001 versneld te implementeren aangezien ze volgens dezelfde structuur zijn opgebouwd.

Toch zijn er in Vlaanderen nog niet veel ondernemingen die een EnMS volgens ISO50001 hebben geïmplementeerd dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld Duitsland. Door de stijgende energiekosten, verscherpte doelstellingen voor CO2 emissies, een mogelijk taks-shift van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energiebronnen wordt het belangrijker om een EnMS te implementeren. Als de implementatie van ISO50001 een te grote stap is, kan u kiezen voor een gefaseerde aanpak. Eind september heeft ISO een nieuwe norm binnen de 50000 familie uitgegeven namelijk ISO 50005 die zo’n aanpak voorstelt. Deze standaard is ontwikkeld met kmo’s als doelgroep maar ook een grote onderneming kan daarmee aan de slag om later de stap te zetten naar ISO50001.

De basis van ISO50005 wordt gevormd door 12 sleutelelementen met vier maturiteitsniveaus. Aan de hand daarvan kan u voor uw onderneming  een balans opmaken van de staat van het huidige energiebeheer en vervolgens een projectplan opstellen om de gewenste niveaus te behalen. U kan kiezen om voor elk element een apart doelniveau te bepalen of één doelniveau te kiezen voor alle elementen. Bij de eerste aanpak dient u rekening te houden met de afhankelijkheden tussen de elementen. Belangrijk blijft om in beide gevallen de nodige middelen (budget, medewerkers en tijd) te voorzien en het energiebeleid niet los te zien van het algemene bedrijfsbeleid.

Een overzicht van de 12 sleutelelementen en vier maturiteitsniveaus zal ik in een volgend artikel geven.